شاید کتابخانهٔ شما هزینهٔ مقالهٔ بعدی شما را از پیش پرداخته باشد

توافق‌نامه‌های «بخوان و منتشر کن»، توافق‌نامه‌های تحول‌آفرین، قراردادهای «منتشر کن و بخوان»: نام‌هایی گوناگون برای یک ترتیب واحد. یک کنسرسیوم یا یک نهاد به‌تنهایی مبلغی یکجا به ناشر می‌پردازد و در عوض پژوهشگرانش می‌توانند مجله‌های آن ناشر را بخوانند و در آن‌ها بدون صورت‌حساب جداگانه برای هر مقاله به‌صورت دسترسی باز منتشر کنند. صدها توافق از این دست وجود دارد. بیشتر نویسندگانی که زیر پوشش یکی از آن‌ها هستند از این موضوع خبر ندارند.

تصمیم دربارهٔ پوشش چگونه گرفته می‌شود

سامانهٔ ناشر، معمولاً در زمان پذیرش، تعیین می‌کند که مقالهٔ شما شرایط پوشش را دارد یا نه. ورودی‌های این تصمیم دامنهٔ رایانامهٔ سازمانی نویسندهٔ مسئول و وابستگی سازمانی‌ای است که در سامانهٔ ارسال انتخاب شده است. هر دو باید با یکی از نهادهای شرکت‌کننده در توافق‌نامه همخوانی داشته باشند. اگر در بخش نویسندهٔ مسئول نشانی رایانامهٔ Gmail ثبت شده باشد، برای مقاله‌ای که باید رایگان می‌بود صورت‌حساب صادر می‌شود، آن هم بی‌هیچ هشداری.

در برخی توافق‌نامه‌ها لازم است یک تأییدکنندهٔ کتابخانه هر مقاله را تأیید کند. اگر کتابخانهٔ شما از این مرحله استفاده می‌کند، مقاله در صف می‌ماند تا یکی از کارکنان آن‌جا تأیید را ثبت کند. این امر عادی است. تأخیر به معنای رد شدن نیست.

چه چیزهایی معمولاً پوشش داده می‌شود و چه چیزهایی معمولاً نه

بیشتر توافق‌نامه‌ها مجله‌های دورگه (هیبرید) ناشر را پوشش می‌دهند. مجله‌های تمام‌دسترسیِ باز در همان سبد ممکن است پوشش داده شوند، به‌جای آن تخفیف بگیرند یا کنار گذاشته شوند. مجله‌های شاخص اغلب مستثنا هستند یا شرایط جداگانه‌ای دارند. گاهی انواع مقاله به مقاله‌های پژوهشی و مروری محدود می‌شود و سرمقاله‌ها و نامه‌ها بیرون می‌مانند.

بسیاری از توافق‌نامه‌ها برای تعداد مقاله‌ها سقف سالانه دارند. وقتی سقف پر شود، مقاله‌های بعدی باید APC کامل را بپردازند و سقف‌ها معمولاً در سه‌ماههٔ آخر سال تمام می‌شوند. اگر کتابخانهٔ شما شمارندهٔ سهمیهٔ باقی‌مانده منتشر می‌کند، آن را ببینید. اگر نمی‌کند، بپرسید.

از کجا بررسی کنید

صفحهٔ دسترسی بازِ کتابخانهٔ شما نخستین جایی است که باید سر بزنید. معمولاً توافق‌نامه‌ها، مجله‌های تحت پوشش و اینکه با چه کسی تماس بگیرید را فهرست می‌کند. پایگاه ثبت ESAC توافق‌نامه‌های تحول‌آفرین سراسر جهان را، که بیش از هزار مورد است، فهرست کرده و وقتی صفحهٔ کتابخانهٔ شما قدیمی است مرجع به شمار می‌آید. برای جزئیات در سطح مجله، ابزار Journal Checker Tool از cOAlition S می‌تواند در همهٔ توافق‌نامه‌های ثبت‌شده در ESAC جست‌وجو کند و نشان دهد هر توافق‌نامه کدام مجله‌ها و کدام نهادها را پوشش می‌دهد. این جزئیات مهم‌تر از آن است که نام توافق‌نامه نشان می‌دهد: قرارداد یک ناشر ممکن است یک مجلهٔ تخصصی را در ده‌ها توافق‌نامه و مجلهٔ شاخص خود را فقط در معدودی از آن‌ها شامل شود. صفحه‌های مقایسه نشان می‌دهند در هر حالت چه مبلغی می‌پردازید؛ فهرست مجله‌های هر توافق‌نامه را فعلاً بهتر است در Journal Checker Tool بررسی کنید.

اگر سامانهٔ ناشر در زمان پذیرش توافق‌نامه را پیشنهاد نمی‌دهد و فکر می‌کنید باید می‌داد، همان‌جا بایستید. پرداخت نکنید به این امید که بعداً آن را پس بگیرید. به کتابخانه و مجله رایانامه بزنید و نام توافق‌نامه و وابستگی سازمانی خود را بنویسید. قالب تأیید توافق‌نامه دقیقاً برای همین نوشته شده و پیش از ارسال بهتر از پس از آن کار می‌کند.

چرا این موضوع فراتر از صورت‌حساب خودتان اهمیت دارد

توافق‌نامه‌ها با این فرض مذاکره می‌شوند که نویسندگان از آن‌ها استفاده خواهند کرد. هر مقاله‌ای که به دلیل رایانامهٔ شخصی به صورت‌حساب می‌رسد، مقاله‌ای است که نهاد دو بار برایش پول داده، و این در مذاکرهٔ بعدی به‌صورت شاهدی بر کم‌استفاده بودن قرارداد ظاهر می‌شود. استفادهٔ درست از توافق‌نامه فقط برای شما ارزان‌تر تمام نمی‌شود؛ بقای خود توافق‌نامه هم به آن بسته است.